ผิวหนังทั่วไป

ผิวหนังอักเสบ รู้ทันสาเหตุ อาการ และแนวทางการรักษาอย่างตรงจุด

9 พฤษภาคม 2569

ผิวหนังอักเสบเป็นภาวะผิดปกติของผิวหนังที่พบได้บ่อย ทำให้เกิดอาการระคายเคือง แดง คันและส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน บางรายอาจมีอาการเพียงเล็กน้อย ในขณะที่บางรายอาจมีอาการรุนแรงและลุกลามจนกลายเป็นโรคเรื้อรัง การเข้าใจกลไกการเกิดโรคจึงเป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันและดูแล

SkinX จะพามาดูภาวะผิดปกติของผิวหนัง เพื่อเป็นแนวทางในการสังเกตอาการเบื้องต้น และเรียนรู้วิธีการดูแลสุขภาพผิวอย่างถูกต้องเหมาะสม

Key Takeaways

ผิวหนังอักเสบ (Dermatitis) เป็นกลุ่มโรคที่ก่อให้เกิดการอักเสบ ระคายเคือง และมีอาการคันบริเวณผิวหนัง
สาเหตุของโรคผิวหนังอักเสบเกิดจากหลายปัจจัย ทั้งพันธุกรรม ระบบภูมิคุ้มกัน และปัจจัยสิ่งแวดล้อมภายนอกที่กระตุ้นให้เกิดอาการ
ผื่นผิวหนังอักเสบมีหลายประเภท เช่น ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง (Atopic Dermatitis) และผื่นแพ้จากการสัมผัส (Contact Dermatitis)

สารบัญบทความ

ผิวหนังอักเสบ คืออะไร แบบไหนที่เรียกว่าอักเสบ

ผิวหนังอักเสบ (Dermatitis) คือ กลุ่มโรคผิวหนังเฉียบพลันหรือเรื้อรังที่ทำให้ผิวเกิดการอักเสบ ระคายเคือง และมีผื่นคันตามร่างกาย ซึ่งมักพบในผู้ที่มีผิวแพ้ง่าย เป็นสิวง่าย นอกจากนี้ หากเคยใช้ยาทาที่มีสารอันตราย อาจเสี่ยงต่อภาวะสิวติดสาร หรือมีปัญหาสิวแพ้ครีมร่วมด้วย

หากปล่อยไว้อาจทำให้เกิดผิวหนังติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียแทรกซ้อนได้ การดูแลผิวพื้นฐานจึงต้องอาศัยสารให้ความชุ่มชื้น เช่นกลีเซอรีนและมอยส์เจอไรเซอร์ ตัวช่วยกักเก็บความชุ่มชื้น แต่ถ้าหากใช้มอยส์เจอไรเซอร์แล้วสิวขึ้น อาจเกิดจากการเลือกเนื้อสัมผัสที่ไม่เหมาะกับสภาพผิว หรือเกิดการอุดตัน ควรหยุดใช้ และปรึกษาแพทย์

ผิวหนังอักเสบ มีกี่ประเภท

โรคผิวหนังอักเสบ สามารถแบ่งออกได้หลายประเภทตามลักษณะของผื่นและสาเหตุ ดังนี้

ผื่นผิวหนังอักเสบภูมิแพ้ (Atopic dermatitis) มักเป็นเรื้อรังตั้งแต่เด็ก มีอาการคันมาก ผิวแห้ง และมักพบบริเวณข้อพับแขน ขา หรือลำคอ
ผื่นแพ้สัมผัส (Contact dermatitis) เกิดจากการระคายเคืองหรือแพ้สารที่สัมผัสผิวหนัง เช่น น้ำหอม โลหะ หรือสารเคมีในผงซักฟอก
ผื่นแพ้จากต่อมไขมัน หรือ เซบเดิร์ม (Seborrheic dermatitis) พบบริเวณที่มีความมันสูง เช่น หนังศีรษะ ร่องจมูก หรือหัวคิ้ว มีลักษณะเป็นผื่นแดงและสะเก็ดลอกสีเหลือง
ผื่นผิวหนังอักเสบชนิดตุ่มน้ำ (Dyshidrotic eczema) พบตุ่มน้ำใสขนาดเล็กที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือข้างนิ้วมือ มักคันมากและสัมพันธ์กับความเครียดหรือเหงื่อออก
ผื่นผิวหนังอักเสบรูปเหรียญ (Nummular eczema) ผื่นมีลักษณะกลมคล้ายเหรียญแดงชัดเจน มีอาการคันและอาจมีน้ำเหลืองเยิ้ม มักเกิดที่แขนหรือขา
ผื่นผิวหนังอักเสบจากการคั่งของเลือด (Stasis eczema) มักเกิดบริเวณขาด้านล่างในผู้สูงอายุที่มีปัญหาเส้นเลือดขอด ทำให้การไหลเวียนเลือดไม่ดีจนผิวหนังอักเสบ
ผื่นผิวหนังอักเสบจากภาวะผิวแห้ง (Xerotic eczema) ผิวแห้งรุนแรงจนแตกลายเหมือนเครื่องเคลือบดินเผา มักพบในผู้สูงอายุหรือช่วงที่มีอากาศหนาวจัดเเละความชื้นต่ำ

ผิวหนังอักเสบ เกิดจากอะไร

ผิวหนังอักเสบ เกิดจาก

หากถามว่า โรคผิวหนังเกิดจากอะไร หรือภูมิแพ้ผิวหนังเกิดจากอะไร ทางการแพทย์พบว่าสาเหตุของการเกิดภาวะผิวหนังอักเสบ มักเกิดจากปัจจัยภายในร่างกายและสิ่งกระตุ้นภายนอกร่วมกัน ดังนี้

พันธุกรรมและระบบภูมิคุ้มกัน ผู้ที่มีแนวโน้มผิวแพ้ง่ายกว่าปกติ หรือมีระบบภูมิคุ้มกันที่ตอบสนองไวเกินไปต่อสิ่งเร้า จะส่งผลให้เกิดการอักเสบขึ้นใต้ชั้นผิวได้ง่าย
ปัจจัยภายนอกและสารเคมี การสัมผัสสบู่ ผงซักฟอก น้ำหอม หรือมีอาการแพ้สารเคมี บริเวณผิวหนังไปสัมผัสสารก่อภูมิแพ้โดยตรง ถือเป็นตัวกระตุ้นหลักที่ทำให้เกิดผิวอักเสบ
สภาพแวดล้อมและจิตใจ สภาพอากาศที่แห้งจัด อุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงฉับพลัน ความเครียดสะสม รวมถึงการติดเชื้อทางผิวหนัง ล้วนเป็นปัจจัยที่ทำให้โรคกำเริบได้

สำหรับผู้ที่มีความกังวลว่า หากมือแพ้สารเคมี จะมีวิธีรักษาเบื้องต้นอย่างไร แนะนำให้หยุดสัมผัสสารที่เป็นต้นเหตุทันที ล้างทำความสะอาดผิวด้วยน้ำเปล่า และอาจพิจารณาใช้ยาแก้ผื่นคันและผิวหนังอักเสบ เพื่อช่วยบรรเทาอาการระคายเคืองเบื้องต้น

ผิวหนังอักเสบ อันตรายไหม

ผิวหนังอักเสบ โดยทั่วไปมักไม่อันตรายถึงขั้นเสียชีวิต แต่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างรุนแรง เนื่องจากภูมิแพ้ผิวหนัง อาการหลักคือความรู้สึกคันอย่างต่อเนื่อง หากมีตุ่มผิวหนังอักเสบ หรือเกิดผื่น (Rash) แล้วเกาอย่างรุนแรง อาจทำให้เกิดรอยแยกและเป็นแผลบนผิวหนังได้

การเกาจนผิวหนังเป็นแผลเปิด เสี่ยงต่อการเกิดโรคผิวหนังอักเสบจากเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนได้ง่าย หากมีข้อสงสัยว่า หากคันเกาจนเป็นแผล ควรทายาอะไร ควรให้แพทย์เฉพาะทางเป็นผู้ประเมินอาการ เพื่อพิจารณาสั่งจ่ายยารักษาผิวหนังอักเสบ หรือยาต้านจุลชีพที่เหมาะสม

วิธีรักษาผิวหนังอักเสบอย่างถูกวิธี มีอะไรบ้าง

โรคผิวหนังอักเสบ วิธีรักษาที่ถูกต้องจะเน้นไปที่การควบคุมอาการและลดความถี่ในการกำเริบ ซึ่งประกอบไปด้วย

การใช้ยาทา เช่น ยาทาผิวหนังอักเสบกลุ่มเตียรอยด์ (Steroids) เพื่อช่วยลดการอักเสบของผิว
การให้ความชุ่มชื้น การทาครีมบำรุงด้วยมอยเจอร์ไรเซอร์ (Moisturizer) เป็นประจำอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเสริมสร้างเกราะป้องกันผิวให้แข็งแรง
ยาแก้แพ้ชนิดรับประทาน ช่วยลดอาการผิวหนังอักเสบ และอาการคัน โดยเฉพาะในเวลากลางคืน ทำให้สามารถนอนหลับพักผ่อนได้ดีขึ้น

ดูแลผิวอย่างไร ไม่ให้เป็นผิวหนังอักเสบ

การป้องกันภูมิแพ้ผิวหนังอักเสบไม่ให้กำเริบซ้ำ หรือวิธีรักษาผิวหนังอักเสบเรื้อรังในระยะยาว เริ่มต้นได้จากการปรับพฤติกรรมการดูแลตัวเอง ดังนี้

หลีกเลี่ยงสารกระตุ้นที่ทำให้เกิดอาการแพ้ผิวหนัง เช่น สารเคมีรุนแรง น้ำหอม สบู่ที่มีฤทธิ์เป็นด่างสูง หรือสารซักฟอก
ทาโลชั่นบำรุงผิวทันทีหลังอาบน้ำเสร็จขณะที่ผิวยังหมาด ๆ เพื่อกักเก็บความชุ่มชื้น ลดความเสี่ยงในการเกิดผื่นภูมิแพ้
สวมใส่เสื้อผ้าที่ทำจากผ้าฝ้ายระบายอากาศได้ดี หลีกเลี่ยงผ้าขนสัตว์หรือผ้าใยสังเคราะห์ที่อาจเสียดสีและระคายเคืองผิว
จัดการความเครียดอย่างเหมาะสม เนื่องจากความเครียดสามารถกระตุ้นให้ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังอักเสบ ในผู้ใหญ่ หรืออาการโรคภูมิแพ้ผิวหนังกำเริบได้

คำถามที่พบได้บ่อย (FAQs)

ผิวหนังอักเสบ ต้องใช้ยาตัวไหนบ้าง?

การรักษาอาจใช้ยาผิวหนังอักเสบกลุ่มสเตียรอยด์ ยาทาผื่นแพ้ผิวหนัง หรือยาทาโรคผิวหนังเรื้อรังแบบไม่มีสเตียรอยด์ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการประเมินรอยโรคโดยแพทย์

เป็นผื่นที่คอ ใช้ยาอะไร ที่ไม่อันตราย?

การเลือกยาทาผื่นบริเวณที่ผิวบอบบางอย่างลำคอ ควรเป็นยาที่มีความแรงต่ำ โดยแพทย์มักหลีกเลี่ยงสเตียรอยด์ชนิดแรงเพื่อป้องกันภาวะผิวบาง

ผิวหนังอักเสบ ปรึกษาปัญหาผิวกับ SkinX

โดยสรุปแล้ว ผิวหนังอักเสบหรืออาการผื่นคันตามร่างกาย เป็นภาวะที่ต้องอาศัยความเข้าใจในการหลีกเลี่ยงตัวกระตุ้น และต้องได้รับการวินิจฉัยเพื่อใช้ยาทาอย่างถูกต้องตามคำแนะนำของแพทย์ เพื่อป้องกันไม่ให้โรคกำเริบหรือลุกลามจนติดเชื้อ

SkinX คือแอปพลิเคชันปรึกษาปัญหาและดูแลผิวโดยแพทย์ผิวหนังผู้ชำนาญการ สามารถดาวน์โหลดได้ทั้งระบบปฏิบัติการ iOS และ Android เพื่อปรึกษาปัญหาผิวหนังอักเสบของคุณ ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ไหนก็ปรึกษาแพทย์ได้ ปรึกษาก่อน จ่ายทีหลัง ปรึกษาได้ทุกปัญหาผิว รู้ค่าบริการก่อนเข้าปรึกษา คุมงบได้ ไม่บานปลาย สรุปผลการรักษาทันที มีบริการส่งยาตรงถึงบ้าน พร้อมมีเภสัชกรคอยให้คำปรึกษาอย่างใกล้ชิด

แอปพลิเคชัน ปรึกษาปัญหาและดูแลผิวโดยแพทย์ผิวหนังผู้ชำนาญการ

ครบ จบ เคลียร์ใน 15 นาที!