ผื่นกุหลาบ คืออะไร? สาเหตุและลักษณะอาการที่ควรรู้

ผื่นกุหลาบ (Pityriasis Rosea) อาจเป็นชื่อที่หลายคนไม่คุ้นหู หรือไม่เคยได้ยินมาก่อน แต่โรคผื่นกุหลาบถือเป็นโรคทางผิวหนังที่มักจะพบได้บ่อยในช่วงฤดูฝน-ฤดูหนาว เนื่องจากสภาพอากาศที่แปรปรวน และพบได้บ่อยในผู้ที่มีอายุประมาณ 10-35 ปี

ด้วยเหตุนี้ บทความนี้จึงจะมาอธิบายข้อมูลเกี่ยวกับผื่นกุหลาบว่าเกิดจากอะไร อันตรายไหม เพื่อให้เข้าใจลักษณะอาการและวิธีดูแลรักษามากยิ่งขึ้น

Key Takeaways

• ผื่นกุหลาบ คือผื่นที่มีลักษณะเป็นผื่นวงกลม หรือวงรีสีแดงชมพู มีอาการคัน ขอบรอยโรคขึ้นนูนเล็กน้อย ภายในรอบวงเป็นขุย และผิวในวงผื่นแห้ง ย่น
• ผื่นกุหลาบเกิดจากเชื้อไวรัส และปฏิกิริยาจากภูมิต้านทานของร่างกายที่อ่อนแอลง มักเกิดในช่วงฤดูฝนในกลุ่มคนอายุ 10-35 ปี
• ผื่นกุหลาบรักษาให้หายได้ด้วยการดูแลตัวเอง รักษาความชุ่มชื้นให้ผิว พักผ่อนให้เพียงพอ และทาครีมสเตียรอยด์ที่สั่งโดยแพทย์
• ผื่นกุหลาบหายได้เองภายในระยะเวลา 5-8 สัปดาห์ แต่หากเป็นเกิน 2 เดือนแล้วอาการไม่ทุเลาลง ร่วมกับมีอาการไข้ แผลบวมพุพอง ควรเข้ารับการรักษากับแพทย์

สารบัญบทความ

• ผื่นกุหลาบ (Pityriasis Rosea) คืออะไร เกิดจากสาเหตุอะไร
• อาการของผื่นกุหลาบเป็นอย่างไร
• วิธีการวินิจฉัยผื่นกุหลาบของแพทย์
• วิธีรักษาผื่นกุหลาบที่ถูกต้องมีกี่แบบ
• การดูแลตัวเองเพื่อป้องกันผื่นกุหลาบ ทำได้อย่างไรบ้าง
• คำถามที่พบได้บ่อย (FAQs)
• ผื่นกุหลาบ รักษาได้ ไม่อันตราย ปรึกษากับหมอกับ SkinX

ผื่นกุหลาบ (Pityriasis Rosea) คือ โรคผิวหนังที่มีลักษณะเป็นผื่นคันสีชมพู หรือผื่นแดงเป็นวงบนผิวหนัง ในบางรายอาจมีผิวหนังลอกหรือเป็นขุย รู้สึกไม่สบายตัว และหากผื่นกุหลาบมีอาการรุนแรงก็อาจมีแผลพุพองได้ โดยผื่นกุหลาบ ไม่พบสาเหตุของโรคแน่ชัด แต่เชื้อว่าเกิดจากการกระตุ้นจากเชื้อไวรัสซึ่งมักจะพบบ่อยในช่วงฤดูฝน และส่วนใหญ่จะเกิดในกลุ่มคนอายุ 10-35 ปี

ผื่นกลีบกุหลาบมักเกิดบริเวณลำตัว เช่น หลัง ท้อง หรือหน้าอก แต่ก็มีบางครั้งที่เกิดบริเวณใบหน้าได้เช่นกัน ดังนั้นหากสังเกตว่าหน้าลอกเป็นขุยอาจไม่ใช่ผื่นกุหลาบเสมอไป แนะนำให้ปรึกษาแพทย์เพื่อรักษาได้อย่างตรงจุดมากขึ้น

อาการโดยทั่วไปของผื่นกุหลาบคือจะมีผื่นสีชมพู หรือผื่นสีแดงนูนเล็กน้อย ซึ่งสามารถแบ่งระยะของอาการผื่นขุยกุหลาบได้เป็น 2 ระยะ ดังนี้

ระยะแรก : ผื่นแจ้งข่าว (Herald Patch) 

ผื่นกุหลาบระยะแรกจะเรียกว่า ผื่นแจ้งข่าว (Herald Patch) หรือผื่นนำ ผื่นแม่ ซึ่งมีลักษณะเป็นผื่นขนาดใหญ่สีออกแดงเพียงวงเดียวในรูปทรงวงรี ขนาดประมาณ 2-6 เซนติเมตร ขอบแข็งยกนูนเล็กน้อยคล้ายสะเก็ดแผล จะสังเกตเห็นขุยบริเวณด้านในขอบวง โดยตรงกลางของผื่นจะมีลักษณะย่น ๆ 

ระยะที่สอง: การกระจายตัวของผื่น 

เมื่อผื่นแจ้งข่าวเกิดขึ้นประมาณ 1-2 สัปดาห์ จะเริ่มเกิดการกระจายตัวของผื่น หรือที่เรียกว่า ผื่นลูก ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับผื่นแจ้งข่าว คือผื่นเป็นวงกลม คัน แต่มีขนาดเล็กกว่า มักจะเห็นผื่นกระจายตัวอยู่บริเวณลำตัว และต้นแขน ต้นขา

หากพบว่าผิวหนังมีผื่นแดงที่คล้ายกับผื่นกุหลาบ แนะนำให้เข้ารับการวินิจฉัยจากแพทย์ เนื่องจากผื่นกุหลาบอาจมีอาการแสดงคล้ายคลึงกับโรคผิวหนังที่คัน มีรอยโรคเป็นวงอื่น ๆ เช่น สะเก็ดเงิน (Psoriasis) ผื่นกลากผิวหนัง และผื่นติดเชื้อซิฟิลิสระยะสอง (Secondary Syphilis) โดยแพทย์จะวินิจฉัยตามลักษณะดังนี้

• ซักประวัติผู้ป่วย
• ตรวจลักษณะของผื่น เช่น การเรียงตัวและการกระจายตัว
• ตรวจการดำเนินโรค

ผื่นกุหลาบนั้นโดยทั่วไปแล้วสามารถหายได้เอง แต่สำหรับผู้ที่มีอาการผื่นกุหลาบเป็นระยะเวลานานแล้ว แต่อาการยังไม่บรรเทา อาจต้องเข้ารับการรักษาทางการแพทย์เพิ่มเติม โดยมีแนวทางการรักษาดังต่อไปนี้

การดูแลตัวเองที่บ้านเพื่อบรรเทาอาการ

การดูแลตัวเองที่บ้านเป็นอีกหนึ่งแนวทางในการรักษาผื่นกุหลาบให้ดีขึ้นได้ โดยจะเน้นไปที่การเพิ่มความชุ่มชื้นให้กับผิว และดูแลสุขอนามัยอย่างเหมาะสม ดังนี้

• ทาครีมที่ให้ความชุ่มชื้นกับผิว เพื่อลดอาการคันจากผิวแห้ง
• อาบน้ำด้วยน้ำเย็นแทนน้ำอุ่น
• ใช้สบู่ที่มีฤทธิ์อ่อนโยน ไม่มีส่วนผสมของน้ำหอมเพื่อลดการระคายเคือง
• สวมใส่เสื้อผ้าที่โปร่ง ไม่รัดรูป สบายตัว เพื่อลดการเสียดสีระหว่างเนื้อผ้าและผิวหนัง
• ไม่ควรเกาบริเวณที่มีผื่นกุหลาบ เพราะอาจทำให้ติดเชื้อจากสิ่งสกปรกที่ติดมาจากภายนอก
• ประคบเย็นด้วยผ้าชุบน้ำเย็นเมื่อมีอาการคัน
• ดูแลสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยให้สะอาด ไม่อับชื้นหรือมีฝุ่นหมักหมม
• พักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำในปริมาณที่เหมาะสมกับร่างกาย

การรักษาทางการแพทย์

หากดูแลตัวเองเป็นระยะเวลา 2-3 สัปดาห์แล้ว อาการผื่นจากไวรัสยังไม่ทุเลาลง อาจต้องเข้ารับการรักษาทางการแพทย์ โดยแพทย์จะให้ยาทั้งรูปแบบกิน และยาทาผื่นกุหลาบ เช่น

• ยาทาสเตียรอยด์ (Topical Steroids) : ช่วยลดการอักเสบ มีฤทธิ์แรงกว่ายาทั่วไป ควรใช้ภายใต้คำสั่งจากแพทย์
• ยาแก้แพ้ (Antihistamines) ชนิดรับประทาน : ลดอาการคัน
• ยาต้านไวรัส (Acyclovir) : สำหรับผู้ที่มีอาการรุนแรง
• การฉายแสง (Phototherapy) : สำหรับผู้ที่มีอาการรุนแรง และต้องการให้ผื่นยุบเร็วขึ้น

สำหรับการดูแลตัวเองเพื่อป้องกันผื่นกุหลาบนั้น ถึงแม้จะยังไม่มีวิธีป้องกันอย่างชัดเจน แต่เนื่องจากการเกิดผื่นกุหลาบสัมพันธ์กับเชื้อไวรัสและภูมิต้านทานของร่างกาย การป้องกันจึงจะเน้นการดูแลสุขภาพให้แข็งแรง หมั่นทาครีมบำรุงผิวในช่วงอากาศแห้งและเย็น เพื่อป้องกันผิวแห้ง และการจัดการความเครียดซึ่งเป็นสาเหตุที่ทำให้ร่างกายภูมิตก และรับเชื้อไวรัสเข้ามาได้ง่ายขึ้น

ผื่นกุหลาบเป็นสัญญาณของโรคเอดส์หรือไม่?

ผื่นกุหลาบไม่ใช่สัญญาณของโรคเอดส์ และเป็นการติดเชื้อไวรัสคนละชนิดกัน 

ผื่นกุหลาบจะหายภายในกี่วัน?

ผื่นไวรัสกุหลาบสามารถหายได้เองภายใน 5-8 สัปดาห์

ผื่นกุหลาบสามารถเป็นซ้ำได้หรือไม่?

ส่วนใหญ่แล้วผื่นกุหลาบไม่ค่อยกลับมาเป็นซ้ำเนื่องจากร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันแล้ว อาจมีข้อสงสัยว่าผื่นกุหลาบติดต่อไหม คำตอบคือผื่นกุหลาบไม่ใช่โรคติดต่อ

ผื่นกุหลาบ คือ ผื่นวงกลมสีแดง คันที่มักจะเกิดในช่วงฤดูฝน ลักษณะคือจะเป็นผื่นวงกลม-วงรีขนาดประมาณ 2-6 เซนติเมตร ขอบนูนแข็ง มีขุยด้านในรอบวง เกิดจากการติดเชื้อไวรัส แต่เป็นโรคไม่ติดต่อและสามารถหายได้เองภายในระยะเวลา 5-8 สัปดาห์ โดยสามารถรักษาได้เองที่บ้าน และรับการรักษาทางการแพทย์ในกรณีที่อาการรุนแรงหรือไม่บรรเทา

SkinX แอปปรึกษาปัญหาเกี่ยวกับผิวหนังทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะปัญหาผิวแพ้ง่าย มีผื่นคันผิดปกติ หรือหากสงสัยรอยโรคของผื่นว่าเข้าข่ายเป็นผื่นกุหลาบ สามารถดาวน์โหลดแอป SkinX ได้ทั้งระบบปฏิบัติการ iOS และ Android เพื่อปรึกษาหมอได้จากทุกที่ อยู่บ้านก็รักษากับหมอได้ หมดกังวลเรื่องงบประมาณบานปลาย รู้ค่าบริการก่อนเข้าปรึกษา รับคำปรึกษา พร้อมสรุปผลแล้วค่อยจ่ายค่าบริการ ทั้งยังมีบริการสั่งยาจากเภสัชกร ส่งตรงให้ถึงบ้าน

แอปพลิเคชัน ปรึกษาปัญหาและดูแลผิวโดยแพทย์ผิวหนังผู้ชำนาญการ 

ครบ จบ เคลียร์ใน 15 นาที!

• FB : SkinX พบแพทย์ผิวหนังออนไลน์
• IG : skinx.thailand
• Line : @skinx.official
• TikTok : skinxthailand
• X : @skinxthailand
• Tel : 02 038 5505
• E-mail : service@skinx.app

อ้างอิง

Mayo Clinic Staff. (2024, July 12). Pityriasis rosea - Symptoms & causes. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pityriasis-rosea/symptoms-causes/syc-20376405

Paula Ludmann, MS. (2024, October 24). Pityriasis rosea: FAQs. American Academy of Dermatology. https://www.aad.org/public/diseases/a-z/pityriasis-rosea-overview

Litchman. (2024, March 1). Pityriasis Rosea - StatPearls - NCBI Bookshelf. National Institutes of Health (NIH). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK448091/