สิวเรื้อรัง สิวขึ้นเยอะเกิดจากอะไร สิวขึ้นไม่หยุดแก้อย่างไรให้เห็นผล

สิวเรื้อรัง (Chronic Acne) เป็นการอักเสบของหน่วยรูขุมขนและต่อมไขมัน (Pilosebaceous Unit) อย่างต่อเนื่องและมีการกำเริบเป็นระยะ ทำให้รู้สึกว่าเป็นสิวไม่หายสักที แม้จะพยายามปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวหลายชนิดแล้วก็ตาม สิวเรื้อรังไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ภายนอก แต่ยังส่งผลต่อความมั่นใจและสภาพจิตใจของตัวเราเองอีกด้วย

บทความนี้ SkinX จะพามาเจาะลึกข้อมูลเกี่ยวกับสาเหตุที่ทำให้สิวขึ้นไม่หยุด พร้อมทั้งวิเคราะห์ปัจจัยกระตุ้นต่าง ๆ ที่ทำให้สิวเกิดซ้ำในบริเวณเดิม เพื่อให้เข้าใจถึงแนวทางการรักษาสิวเรื้อรังที่เหมาะสม

Key Takeaways

• สิวเรื้อรัง เป็นภาวะที่เกิดการอักเสบหรืออุดตันของรูขุมขนอย่างต่อเนื่องนานเกิน 3 เดือน โดยมักมีสิวขึ้นซ้ำ ๆ ไม่หายแม้จะได้รับการรักษาเบื้องต้นแล้ว
• สาเหตุหลักที่ทำให้สิวขึ้นเยอะเกิดจากอะไรนั้น มักมาจากการทำงานผิดปกติของต่อมไขมันร่วมกับภาวะการหนาตัวของชั้นขี้ไคลที่ขัดขวางการระบายออกของไขมัน ก่อให้เกิดการอุดตันซ้ำซาก
• การรับประทานอาหารที่มีดัชนีน้ำตาลสูงและความเครียดสะสม เป็นปัจจัยสำคัญที่กระตุ้นให้ระดับฮอร์โมนแปรปรวนจนเกิดสิวขึ้นทุกวัน
• การรักษาที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัยการดูแลโดยแพทย์ เพื่อปรับใช้ยารับประทานและยาทาภายนอกให้สัมพันธ์กับวงจรการเกิดสิวของแต่ละบุคคล

สารบัญบทความ

• ทำความรู้จักสิวเรื้อรัง คืออะไร
• สิวเรื้อรัง เกิดจากอะไร
• สิวเรื้อรัง เป็นบริเวณไหนบ้าง
• สิวเรื้อรังรักษายังไงให้ได้ผลยั่งยืน
• 5 เทคนิคดูแลผิวอย่างไร เมื่อต้องเผชิญกับสิวเรื้อรัง
• คำถามที่พบได้บ่อย (FAQs)
• สิวเรื้อรัง จัดการได้ด้วยการดูแลที่ถูกต้องกับ SkinX

สิวเรื้อรัง คือสิวที่ปรากฏอยู่บนใบหน้าหรือร่างกายอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน โดยมักมีการอักเสบใหม่เกิดขึ้นทดแทนสิวเดิมที่เพิ่งหายไป หรือมีการอุดตันสะสมจนกลายเป็นสิวอุดตันเรื้อรังที่ไม่ยอมหลุดออกตามวงจรธรรมชาติ สิวเรื้อรังนี้เกิดขึ้นได้จากความผิดปกติในระดับเซลล์ผิวที่ทำให้เกิดกระบวนการอักเสบ (Inflammatory Cascade) ตลอดเวลา

ลักษณะที่เด่นชัดของสิวเรื้อรัง จะเป็นการที่หน้าเป็นสิวไม่หายสักทีและมักจะพบรอยแผลเป็นหรือรอยสิว (Post-inflammatory hyperpigmentation) กระจายตัวอยู่ทั่วบริเวณที่เกิดการอักเสบซ้ำซาก โดยสิวเรื้อรังอาจรวมถึงกลุ่มสิวที่มีการอักเสบติดเชื้อรุนแรงด้วย เช่น สิวหัวช้าง (Acne Conglobata) หรือสิวไต (Nodular Acne) ที่มีการอักเสบอยู่ลึกใต้ชั้นผิวหนังและรักษาได้ยากกว่าสิวปกติทั่วไป

การที่สิวไม่หายและมีการพัฒนาจนรุนแรงขึ้นนั้น มีกลไกการเกิดที่ซับซ้อนและเกี่ยวข้องกับหลายระบบในร่างกาย SkinX ได้รวบรวมปัจจัยสำคัญที่ทำให้เป็นสิวไม่หายสักที แบ่งออกเป็น 2 ปัจจัยหลักดังนี้

ปัจจัยภายใน

• สิวขึ้นเยอะผิดปกติ มักมีจุดเริ่มต้นมาจากพันธุกรรมและระดับฮอร์โมนแอนโดรเจน (Androgens) ที่ไปกระตุ้นให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมันออกมามากเกินไป
• การที่องค์ประกอบน้ำมันเปลี่ยนไปรวมกับเซลล์ผิวที่ตายแล้ว อุดตันบริเวณปากรูขุมขน กลายเป็น Microcomedone คือสาเหตุที่ทำให้สิวอุดตันไม่หายสักที
• สิวขึ้นไม่หยุดเกิดจากการที่ระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองต่อแบคทีเรีย C. acnes ไวเกินไปจนเกิดการอักเสบ
• มีภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PCOS) มักจะพบปัญหาสิวขึ้นที่แก้ม และคางอย่างรุนแรง
• ความไม่สมดุลของฮอร์โมนเพศ หรือมีภาวะสิวยีสต์แทรกซ้อนในบริเวณที่ผิวมันจัด

ปัจจัยภายนอก

• พฤติกรรมการใช้ชีวิตและการสัมผัสมลภาวะเป็นตัวเร่งสำคัญที่ทำให้เป็นสิวไม่หาย และกลายเป็นปัญหาสิวซ้ำซาก เกิดจากการสะสมของสิ่งสกปรกในรูขุมขน
• สารเคมีหรือน้ำมันในเครื่องสำอางที่ก่อให้เกิดการอุดตัน มักส่งผลให้เป็นสิวเรื้อรัง เนื่องจากสารเหล่านี้สะสมต่อเนื่องในผิว
• การได้รับยาบางกลุ่มหรือการใช้ครีมที่มีสารอันตราย อาจนำไปสู่ปัญหาสิวสเตียรอยด์ ซึ่งเป็นลักษณะหนึ่งของคนเป็นสิวเรื้อรังที่รักษาได้ยาก
• ฝุ่น PM 2.5 หรือสภาพอากาศร้อนชื้นที่กระตุ้นให้ต่อมไขมันทำงานผิดปกติ
• การล้างหน้าแรงเกินไปหรือขัดผิวบ่อย (Over-Exfoliation) จะทำลายเกราะป้องกันผิว ทำให้ผิวอ่อนแอจนสิวขึ้นไม่หายสักที เมื่อเกราะป้องกันผิวพัง แบคทีเรียจะเข้าสู่ผิวได้ง่าย

สิวเรื้อรังเกิดได้ในหลายตำแหน่งของร่างกาย โดยแต่ละตำแหน่งอาจหมายถึงสาเหตุที่แตกต่างกันออกไป เพื่อช่วยให้แก้ปัญหาสิวขึ้นที่เดิมซ้ำ ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ การสังเกตตำแหน่งที่เกิดสิวจึงมีความสำคัญ

• สิวเรื้อรังที่แก้ม มักเกี่ยวข้องกับการสัมผัสสิ่งสกปรกจากปลอกหมอน โทรศัพท์มือถือ หรือการใช้เครื่องสำอางที่ก่อให้เกิดการอุดตัน
• บริเวณแนวขากรรไกรและคาง เป็นจุดที่มักเกิดสิวอักเสบเรื้อรังที่สัมพันธ์กับระดับฮอร์โมน โดยเฉพาะในผู้หญิงช่วงก่อนมีประจำเดือน
• บริเวณหน้าผากและจมูก (T-Zone) เป็นบริเวณที่มีต่อมไขมันหนาแน่น จึงมักพบสิวอุดตันเรื้อรังและสิวเสี้ยนสะสมอยู่เป็นจำนวนมาก
• บริเวณแผ่นหลังและหน้าอก สิวบริเวณนี้มักเกิดจากการสะสมของเหงื่อและแบคทีเรีย รวมถึงการใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดร่างกายหรือแชมพูที่ระคายเคืองผิว 

แนวทางการรักษาสิวในกลุ่มที่มีอาการเรื้อรัง ต้องอาศัยความเข้าใจในกลไกของโรคและวินัยในการดูแลตนเองอย่างต่อเนื่อง การจะรักษาสิวให้หายขาดนั้นไม่ใช่เรื่องที่เป็นไปไม่ได้ แต่ต้องทำอย่างเป็นระบบภายใต้คำแนะนำของแพทย์ดังนี้

การรักษาด้วยยา 

ยารักษาสิวเรื้อรังมีทั้งรูปแบบยาทาภายนอกและยารับประทานเพื่อควบคุมปัจจัยการเกิดสิวจากภายใน ยาทากลุ่มอนุพันธ์วิตามินเอ (Topical Retinoids) เช่น Tretinoin หรือ Adapalene มีบทบาทสำคัญในการปรับกระบวนการผลัดเซลล์ผิวเพื่อลดการสะสมของสิวอุดตันเรื้อรัง

หากพบว่าเป็นสิวใช้อะไรก็ไม่หาย สิวขึ้นเยอะผิดปกติ หรือสิวขึ้นตลอดไม่หายสักที แพทย์อาจพิจารณาการใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาในกลุ่ม Isotretinoin สำหรับเคสที่มีสิวเรื้อรังรุนแรงเพื่อลดขนาดต่อมไขมัน 

การรักษาแบบไม่ใช้ยา

หัตถการทางการแพทย์และการปรับไลฟ์สไตล์เป็นวิธีรักษาสิวเรื้อรัง ที่ช่วยเสริมประสิทธิภาพการรักษาให้เห็นผลได้ครอบคลุมยิ่งขึ้น การทำทรีตเมนต์กดสิวโดยผู้ดูแลโดยแพทย์จะช่วยลดปริมาณสิวเรื้อรังและป้องกันการลุกลามไปเป็นสิวอักเสบเรื้อรัง ร่วมกับการใช้โปรแกรมเลเซอร์เพื่อควบคุมการทำงานของต่อมไขมัน

นอกจากนี้ควรปรับพฤติกรรมการบริโภคโดยลดอาหารที่มีดัชนีน้ำตาลสูง (High Glycemic Index) และผลิตภัณฑ์จากนมวัว เพื่อรักษาความสมดุลของฮอร์โมนและลดปัจจัยกระตุ้นระยะยาวที่ทำให้สิวขึ้นซ้ํา ๆ ไม่หาย

ปรึกษาแพทย์

การปรึกษาแพทย์ทางด้านผิวหนังช่วยให้ทราบแนวทางว่าสิวเรื้อรังรักษายังไงจึงจะเหมาะสมกับสภาพผิวของแต่ละบุคคล หากคุณเป็นสิวเรื้อรัง ใช้อะไรดี ๆ ก็ยังไม่ดีขึ้น การรับคำปรึกษาแพทย์จะช่วยให้คุณเริ่มแผนการดูแลแก้ปัญหาสิวเรื้อรังได้ถูกจุดกว่า

เพื่อความสะดวกสบายมากยิ่งขึ้น การปรึกษาแพทย์ผ่านแอป SkinX จะช่วยให้คุณเข้าถึงการวินิจฉัยที่ถูกจุดและรวดเร็ว ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเป็นสิวซ้ําซากไม่หายสักที ไม่รู้ว่าเป็นสิวไม่หายจะใช้อะไรดี หรือการวิเคราะห์ว่าสิวขึ้นไม่หยุดเกิดจากความผิดปกติในส่วนใด เพื่อให้การจัดการปัญหาสิวเรื้อรังมีแผนการชัดเจนและได้ผลลัพธ์ที่ยั่งยืน

การดูแลผิวประจำวัน มีผลอย่างมากต่อการควบคุมไม่ให้สิวขึ้นไม่หาย SkinX แนะนำ 5 เทคนิคที่จะช่วยให้การแก้ปัญหาสิวเรื้อรังมีประสิทธิภาพมากขึ้นดังนี้

1. ล้างเครื่องสำอางให้สะอาดหมดจด

การทำความสะอาดผิวหน้าเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญมากสำหรับผู้ที่มีสิวเรื้อรัง โดยเฉพาะหากต้องใช้เครื่องสำอางหรือครีมกันแดดเป็นประจำ ควรใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดในกลุ่ม Micellar Water หรือ Cleansing Oil ที่ไม่ก่อให้เกิดการอุดตัน เพื่อสลายสิ่งสกปรกอย่างละเอียด ป้องกันไม่ให้เกิดสิ่งตกค้างบริเวณรูขุมขนจนทำให้มีสิวอุดตันตามมา ซึ่งจะนำไปสู่ปัญหารักษาสิวไม่หายสักทีในอนาคต

2. เลือกเจลล้างหน้าสูตรอ่อนโยนสำหรับผิวแพ้ง่าย

คนที่มีปัญหาสิวไม่หายสักทีหรือสิวชอบขึ้นที่เดิม มักจะมีเกราะป้องกันผิวที่อ่อนแอ การใช้ผลิตภัณฑ์ล้างหน้าที่มีค่า pH ใกล้เคียงกับผิว (pH 5.5) และปราศจากสารกลุ่มซัลเฟต (SLS/SLES) จะช่วยรักษาความชุ่มชื้นและลดการระคายเคืองได้ การที่ผิวไม่แห้งตึงจนเกินไปจะช่วยลดการกระตุ้นต่อมไขมันให้ผลิตน้ำมันออกมาทดแทน ซึ่งเป็นหนึ่งในวิธีรักษาสิวเรื้อรังที่เน้นจัดการปัญหาตั้งแต่ต้นตอ

3. หลีกเลี่ยงแสงแดด

รังสี UV สามารถกระตุ้นให้เกิดกระบวนการ Oxidation ของน้ำมันบนผิวหน้า ส่งผลให้เกิดสารที่ก่อให้เกิดการอุดตันได้ง่ายขึ้น และยังทำให้สิวเรื้อรังมีอาการแดงและดำคล้ำนานกว่าปกติ การหลีกเลี่ยงแสงแดดในช่วงเวลาที่มีความเข้มข้นสูงจะช่วยลดภาระของผิวและทำให้การรักษาสิวง่ายขึ้น

4. ใช้ครีมกันแดดสูตรไม่อุดตัน (Non-comedogenic) 

การทาครีมกันแดดเป็นสิ่งจำเป็นแม้สิวขึ้นตลอดไม่หายสักที เพราะยารักษาสิวส่วนใหญ่มักทำให้ผิวไวต่อแสง อย่างไรก็ตาม ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีระบุชัดเจนว่า Non-Comedogenic และมีเนื้อสัมผัสบางเบา เช่น เนื้อเจลหรือเซรั่ม เพื่อลดความเสี่ยงสิวขึ้นซ้ำจากการสะสมของเนื้อครีมในรูขุมขน

5. งดสัมผัสใบหน้า

มือของเราสะสมแบคทีเรียและสิ่งสกปรกไว้เป็นจำนวนมาก การบีบ แกะ หรือสัมผัสใบหน้าบ่อย ๆ คือสาเหตุหลักที่ทำให้สิวชอบขึ้นที่เดิม เนื่องจากการบีบสิวจะทำให้เชื้อแบคทีเรียและหนองกระจายไปสู่รูขุมขนข้างเคียง และยังเป็นการผลักให้การอักเสบลงลึกลงไปในชั้นหนังแท้ ส่งผลให้กลายเป็นสิวอุดตันเรื้อรังหรือเกิดเป็นแผลเป็นที่เป็นรูหลุมหลงเหลืออยู่

ระยะเวลาในการรักษาสิวเรื้อรัง โดยปกติใช้เวลากี่เดือน?

โดยทั่วไป สิวเรื้อรังหลังเริ่มการรักษาจะเห็นการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นในสัปดาห์ที่ 4-8 แต่อาจต้องใช้เวลาต่อเนื่องอย่างน้อย 3-6 เดือนเพื่อผลลัพธ์ในระยะยาว

รับมืออย่างไร เมื่อความเครียดทำให้เป็นสิวเรื้อรังไม่หายสักที?

ความเครียดกระตุ้นฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งเพิ่มการผลิตไขมัน ควรจัดการความเครียดควบคู่กับการใช้ยารักษาสิวเรื้อรังตามคำแนะนำแพทย์เพื่อลดโอกาสเกิดสิวเรื้อรังจากปัญหาฮอร์โมนไม่สมดุล

สิวเรื้อรัง เป็นปัญหาที่ต้องการความเข้าใจและการดูแลอย่างเป็นขั้นตอน ตั้งแต่การระบุสาเหตุที่ทำให้สิวขึ้นไม่หยุด ไปจนถึงการเลือกวิธีรักษาสิวเรื้อรังที่เหมาะสม การปล่อยให้สิวเรื้อรังลุกลามโดยไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้องอาจส่งผลให้การอักเสบที่รุนแรงขึ้นและนำไปสู่ปัญหารอยสิวที่รักษาได้ยาก จึงควรปรึกษาแพทย์อย่างจริงจังเพื่อการรักษาที่ถูกจุดสำหรับปัญหาสิวเรื้อรัง

SkinX คือแอปพลิเคชันที่พัฒนาขึ้นมาเพื่อผู้ที่มีปัญหาผิว สามารถดาวน์โหลดได้ทั้งระบบปฏิบัติการ iOS และ Android เพื่อเชื่อมต่อกับแพทย์ผิวหนังได้โดยตรง ไม่ว่าคุณจะพบปัญหาสิวเรื้อรังแบบใด สะดวกหรือไม่สะดวกเดินทาง ก็สามารถปรึกษาหมอได้ โดยสามารถเช็กค่าบริการก่อนเข้าปรึกษาพร้อมสรุปผลการรักษา รวมถึงบริการส่งตรงถึงบ้าน และมีเภสัชกรคอยให้คำปรึกษา เพื่อจัดการกับปัญหาสิวเรื้อรังแบบง่าย ๆ 

แอปพลิเคชัน ปรึกษาปัญหาและดูแลผิวโดยแพทย์ผิวหนังผู้ชำนาญการ 

ครบ จบ เคลียร์ใน 15 นาที!

• FB : SkinX พบแพทย์ผิวหนังออนไลน์
• IG : skinx.thailand
• Line : @skinx.official
• TikTok : skinxthailand
• X : @skinxthailand
• Tel : 02 038 5505
• E-mail : service@skinx.app

อ้างอิง

Sutaria, A. (2023, August 17). Acne Vulgaris. National Library of Medicine. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459173/

Liu, K. (2019, September 23). Adult acne: Understanding underlying causes and banishing breakouts. Harvard Health Publishing. https://www.health.harvard.edu/blog/adult-acne-understanding-underlying-causes-and-banishing-breakouts-2019092117816

Acne. (2023, January 4). Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/12233-acne

Titus, S. (2012, October 15). Diagnosis and Treatment of Acne. American Academy of Family Physicians. https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2012/1015/p734.html